Veri aktarımı sonrası kayıtlar nasıl karşılaştırılır?

Önce hangi kayıtların karşılaştırılacağını belirleyin

Bir tablodaki bilgileri başka bir sisteme taşıdığınızda, ekranda başarı mesajı görmek rahatlatıcıdır. Ancak bu mesaj çoğu zaman yalnız işlemin teknik olarak tamamlandığını söyler. Bilginin doğru müşteriye, doğru belgeye ve doğru tarihe yazıldığını ayrıca kontrol etmek gerekir. Mutabakat, kaynakta beklediğiniz sonuçla hedefte oluşan kaydı aynı kurallarla karşılaştırmaktır. Amaç her farkı hata saymak değil, her farkın nedenini açıklayabilmektir.

Kontrole başlamadan önce aktarım kapsamını yazın. Hangi dosyanın hangi sürümü kullanıldı? Hangi tarih aralığı ve hangi kayıt türleri dahil edildi? İptal edilmiş kayıtlar, boş satırlar ve daha önce aktarılmış bilgiler kapsam dışında mı? Bu kararlar sonradan değişirse, aynı veriyle yapılan iki kontrol farklı sonuç verebilir. Kaynak dosyanın değişmeyen bir kopyası ile çalışma anını kaydetmek bu karışıklığı azaltır.

Satır sayısını kayıt kimliğiyle birlikte okuyun

Kaynak ve hedefte aynı sayıda satır bulunması iyi bir ilk işarettir, fakat tek başına doğrulama değildir. Bir kayıt iki kez yazılmış, başka bir kayıt hiç yazılmamış olabilir. Toplam sayı yine eşit çıkar. Bu nedenle her kaydı ayırt eden bir anahtar belirleyin: iş numarası, belge numarası veya işin yapısına uygun birden çok alanın birleşimi. Kişi adı gibi tekrar edebilen bir alanı tek başına benzersiz kabul etmeyin.

Hedef sistem yeni bir kayıt numarası üretiyorsa kaynak anahtar ile bu numara arasındaki eşleşmeyi saklayın. Böylece eksik bir satırın hangi işlemde kaybolduğunu ve yeniden çalıştırmada hangi kaydın güncelleneceğini bulabilirsiniz. Kaynakta yinelenen anahtar varsa aktarımın bunu birleştireceğini varsaymayın. Birleştirme, reddetme veya ayrı kayıt oluşturma kuralını işin sahibiyle belirleyin.

Alan eşleşmesini ve dönüşüm kurallarını açıklayın

Toplu veri girişi için kaynak sütunu ile hedef alanı yan yana gösteren kısa bir eşleme listesi hazırlayın. Tarih, sayı, para birimi, birim ve boş değer kuralları bu listede yer alsın. Bir alandaki baştaki sıfırların silinmesi, kodun anlamını değiştirebilir. Ondalık ayıracının farklı yorumlanması ise görünürde dolu bir hücreyi yanlış değere çevirebilir.

Karşılaştırma her zaman harf harfine eşitlik olmak zorunda değildir. Onaylanmış bir kuralla baştaki ve sondaki boşluklar temizlenebilir veya tarih aynı anlamı taşıyan başka bir biçime dönüştürülebilir. Önemli olan, dönüşümün önceden tanımlanmasıdır. Beklenmeyen farkı gizlemek için kontrol sırasında yeni bir normalleştirme kuralı eklemeyin. Boş bilgi, sıfır ve bilinmiyor değerlerini de aynı şeymiş gibi değerlendirmeyin.

Toplamları ve iş ilişkilerini kontrol edin

Sayısal alanlarda toplam kontrolü yararlıdır; ama hangi kayıtların toplama dahil olduğunu belirtmek gerekir. Farklı para birimleri veya farklı ölçü birimleri tek toplamda birleştirilmemelidir. Yuvarlama varsa hangi aşamada uygulandığı açık olsun. Toplamların eşit olması da kayıt bazındaki kontrolün yerine geçmez: iki yanlış değer birbirini dengeleyebilir ve toplam doğru görünebilir.

İlişkili bilgileri ayrıca inceleyin. Bir siparişin satırları doğru siparişe mi bağlandı? Belgenin eki doğru müşterinin kaydında mı? Durumu tamamlandı olan işin zorunlu alanları gerçekten dolu mu? Bunlar yalnız dosya biçimini kontrol ederek anlaşılmaz. İşin günlük kullanımındaki kuralları, gözlenebilir kontrol maddelerine çevirmek gerekir. Önce küçük ve temsil edici bir örnek üzerinde bu kuralları deneyin.

İstisnayı sessizce geçmek yerine kayda alın

Kontrol raporunda başarılı kayıtlar kadar reddedilen, eksik kalan ve inceleme isteyen kayıtlar da görünmelidir. Her istisna için kaynak anahtar, ilgili alan, beklenen ve bulunan değer ile uygulanacak işlem belirtilsin. Raporu okuyacak kişinin neden aynı kayda tekrar bakması gerektiğini anlaması önemlidir. Hassas bilgi içeren alanlarda raporun erişimini ve gösterilecek ayrıntıyı ihtiyaca göre sınırlayın.

Örneğin adresi eksik bir kaydı aktarmamak, ancak bunu raporda açıkça göstermek doğru bir tasarım kararı olabilir. Aynı kaydı eksik alanı tahmin ederek tamamlamak ise farklı bir işlemdir ve ayrıca onaylanmış kural ister. Sistemden gelen hata mesajını saklamak faydalıdır; yanına iş dilinde kısa bir açıklama eklemek çözümü kolaylaştırır. Düzeltmeden sonra yalnız etkilenen kayıtların yeniden kontrol edildiği de görülebilmelidir.

Dikkat: yeniden çalıştırma yeni tekrar üretmesin

Bağlantı kesildiğinde hangi kayıtların işlendiği bilinmiyorsa bütün dosyayı yeniden göndermek tekrarlı kayıt oluşturabilir. İşlemin kaldığı yeri, başarılı kayıtları ve başarısız kayıtları ayırt edecek bir yöntem tasarlayın. Yeniden çalıştırma mevcut kaydı güncelleyecek mi, atlayacak mı, yoksa duracak mı? Bu davranışı yalnız açıklamada bırakmayın; bir denemede sonucu gözleyin.

Canlı veriyi değiştirmeden önce geri alma yöntemini ve yetkileri belirleyin. Test için gereksiz kişisel veya ticari bilgi kullanmayın; örnekleri mümkün olduğunca azaltın ya da maskeleyin. Kontrol dosyasını herkesin erişebildiği bir klasöre koymayın. Ayrıca kontrol anında kaynak değişiyorsa bunu sabitleyin veya değişikliklerin nasıl hesaba katılacağını yazın. Aksi halde iki farklı anın verisini karşılaştırırsınız.

Kabul ölçütünü aktarım başlamadan yazın

Son değerlendirmede yalnız “aktarım bitti” demek yerine kapsamı, karşılaştırılan kayıtları, açıklanan farkları ve kalan istisnaları birlikte gösterin. Hangi farkların kabul edilebilir olduğunu işin sahibi önceden belirlesin. Otomasyon kabul testi yazısındaki yaklaşım burada da geçerlidir: beklenen sonuç gözlenebilir olmalı ve aynı örnekle yeniden sınanabilmelidir.

URIKEM'de başlangıç noktası elinizdeki gerçek iş akışıdır. Hangi dosyadan hangi sisteme bilgi taşıdığınızı ve bugün sonucu nasıl kontrol ettiğinizi anlatın. Uygun kapsam belirlendiğinde aktarım ile doğrulama adımları birlikte ele alınabilir. Böylece yazılımın yalnız veri yazması değil, yaptığı işlemi anlaşılır bir sonuç kaydıyla göstermesi de teslim kapsamına girer.

Sık sorulan sorular

Satır sayıları aynıysa aktarım doğru mudur?

Hayır. Tekrarlanan ve eksik kayıtlar sayıca birbirini dengeleyebilir. Benzersiz kayıt anahtarı, alanlar ve ilgili iş kuralları da karşılaştırılmalıdır.

Her farklı değer hata sayılır mı?

Hayır. Önceden onaylanmış biçim veya yuvarlama dönüşümü fark oluşturabilir. Farkın hangi kurala dayandığı açıklanmalı; beklenmeyen fark kontrol sırasında gizlenmemelidir.

Hata sonrası bütün dosya yeniden gönderilir mi?

Önce hangi kayıtların işlendiği belirlenmelidir. Yeniden çalıştırmanın tekrar üretmemesi için kaynak-hedef eşleşmesi ve güncelleme ya da atlama kuralı denenmelidir.