Web sitesi yaptırırken en çok tasarıma bakılır, oysa sonradan en çok sorun çıkaran konular görünmeyen tarafta kalır: alan adının ve barındırmanın kimin adına kayıtlı olduğu, metinlerin kimde durduğu, sitenin telefonda ne kadar hızlı açıldığı ve Google'a tanıtılıp tanıtılmadığı. Bu dört konuyu baştan netleştiren firma, yıllar sonra sitesini kaybetme riskini de ortadan kaldırır.
Bir web sitesi teklifi alırken konuşmanın çoğu renklere, fotoğraflara ve örnek sitelere gider. Bunlar önemlidir ama sitenin yıllar içinde işe yarayıp yaramayacağını belirleyen şeyler genellikle ilk toplantıda hiç konuşulmaz. Aşağıdaki başlıklar, teklif aşamasında sorulduğunda birkaç dakika süren, sorulmadığında ise yıllar sonra pahalıya patlayan konulardır.
Alan adı ve barındırma kimin adına?
Alan adı (örneğin firmaniz.com) sitenin adresidir; barındırma (hosting) ise sitenin dosyalarının durduğu sunucudur. İkisi de firmanızın adına kayıtlı olmalı ya da en azından yönetim bilgileri size teslim edilmelidir. Alan adı tasarımcının kişisel hesabında duruyorsa, o kişiyle yollar ayrıldığında adresinizi geri almak zorlaşabilir. E-postalarınız da çoğu zaman aynı alan adına bağlı olduğu için bu yalnız siteyi değil yazışmalarınızı da etkiler.
- Alan adının kayıt sahibi olarak kimin adı görünüyor?
- Alan adının ve barındırmanın yenileme tarihi ne zaman, kim takip ediyor?
- Yönetim paneline sizin de bir girişiniz var mı?
İçerik kimde duruyor?
Sitedeki metinler, fotoğraflar ve belgeler firmanızın malıdır. Siteyi yapan firma değişse bile bu içeriğin elinizde olması gerekir. Metinleri kimin yazacağını da baştan konuşun: kendi yazacaksanız bu iş genellikle en çok geciken adımdır; yazılmasını istiyorsanız teklifte açıkça yer almalıdır. Metinleri site sahibinin onaylaması da önemlidir; sitede yazan her bilgi, fiyat ya da süre firmanız adına verilmiş bir sözdür.
Hız ve mobil uyum
Müşterilerin büyük kısmı bir firmayı ilk kez telefonundan arar. Sitenin telefonda geç açılması, yazıların küçük kalması ya da düğmelere dokunmanın zor olması, ziyaretçinin daha ilk bakışta geri dönmesine yol açar. Teklif aldığınız firmanın daha önce yaptığı siteleri kendi telefonunuzdan açın; açılış süresine, menünün kullanışına ve telefon numarasına tek dokunuşla ulaşılıp ulaşılamadığına bakın. Telefon, WhatsApp ve harita düğmelerinin görünür yerde olması, sitenin iş getirmesinde süslemeden daha etkilidir.
Google'da görünmenin şartları
Sitenin yayında olması, aramada çıktığı anlamına gelmez. Her sayfanın kendi başlığı ve açıklaması olmalı, site Google'a tanıtılmalı, sayfalar birbirine düzgün bağlanmalı ve ne iş yaptığınız sayfada açıkça yazmalıdır. Bugün buna bir adım daha ekleniyor: müşteriler artık soruları yapay zekâ araçlarına da soruyor. Yapay zekânın firmanızı doğru anlatabilmesi için sitede nelerin bulunması gerektiğini yapay zekâ firmanızı doğru anlatsın diye sitede ne olmalı yazısında ayrıntılı anlattık.
Site kapanırsa ne olur?
Bu soru karamsar görünür ama gerçekçidir: siteyi yapan firma işi bırakabilir, barındırma ücreti unutulabilir, bir güncelleme siteyi bozabilir. Sorulacak sorular şunlardır: Sitenin yedeği ne sıklıkla alınıyor ve nerede duruyor? Başka bir firmaya geçmek isterseniz dosyalar ve içerik size hangi biçimde teslim edilir? Yazılım güncellemelerini ve güvenlik takibini kim yapacak? Sitenin açılıştan sonraki bakımı ayrı bir iştir; bunu nasıl yürüttüğümüzü site bakım ve güvenlik ürünümüzde anlattık.
Teklifleri karşılaştırırken
İki teklif arasında fiyat farkı büyük olabilir. Karşılaştırmayı adil yapmak için her teklifte şu kalemlerin olup olmadığına bakın: metin yazımı, alan adı ve barındırma, Google'a tanıtım, yayından sonraki destek süresi, yedek ve güncelleme. Bizim web sitesi ürünümüzde tasarım, metinler, iletişim düğmeleri ve yayına alma birlikte yapılır; alan adınız yoksa almanıza yardım ederiz. Hazır bir paketle özel bir çalışma arasındaki farkı da hazır paket mi, size özel mi yazısında ele aldık.
Dikkat edilmesi gerekenler
Alan adını ve barındırmayı başkasının kişisel hesabında bırakmayın; yönetim bilgilerini yazılı olarak isteyin. Sitede kullanılan fotoğrafların ve yazı tiplerinin kullanım hakkının olduğundan emin olun. Kişisel veri toplayan bir iletişim ya da randevu formu varsa aydınlatma metni ve çerez bilgilendirmesi gerekir; bu konuda kendi hukuk danışmanınızın görüşünü alın. Son olarak, "site bitti" ile "site iş getiriyor" aynı şey değildir: yayından sonraki ilk aylarda hangi sayfaların ziyaret edildiğine ve telefon düğmesine kaç kez basıldığına bakmak, sitenin gerçekten işe yarayıp yaramadığını gösterir.
Sık sorulan sorular
Alan adı kimin adına kayıtlı olmalı?
Alan adı firmanızın adına kayıtlı olmalı ya da en azından yönetim bilgileri size teslim edilmelidir. Tasarımcının kişisel hesabında duran bir alan adı, yollar ayrıldığında adresinizi ve e-postalarınızı riske atar.
Site yayına girince Google'da hemen çıkar mı?
Hayır. Sayfaların başlık ve açıklamalarının düzgün olması, sitenin Google'a tanıtılması ve ne iş yaptığınızın sayfada açıkça yazması gerekir. Bunlar yapıldıktan sonra da sitenin aramada yer bulması zaman alır.
Siteyi yapan firma işi bırakırsa ne olur?
Alan adı, barındırma ve içerik sizin elinizdeyse ve düzenli yedek alınıyorsa, site başka bir firmaya taşınabilir. Bu yüzden teslim biçimi ve yedek düzeni işe başlamadan konuşulmalıdır.
Firmanızda tekrar eden bir iş mi var? Anlatın, o işi yapan aracı yazalım.
Ne lazımsa anlatınDiğer yazılar
Sosyal medyayı otomatikleştirmek markayı robotlaştırır mı?
Sosyal medyayı otomatikleştirmek markayı robotlaştırmaz; robotlaştıran şey, kimsenin okumadan yayınlanan metinler ve cevapsız bırakılan yorumlardır. Doğru düzende takvim, hazırlık ve zamanında yayın otomatik yürür; markanın sesi, son onay ve müşteriyle konuşma insanda kalır.
28 Eylül 2026Okuyun →Verimizi buluta taşımak güvenli mi, yoksa kendi sunucumuzda mı tutmalıyız?
Bulut, kendi başına ne güvenli ne güvensizdir; güvenliği belirleyen, verinin kimin sorumluluğunda durduğu, kimin erişebildiği ve yedeğin nasıl alındığıdır. Kendi sunucunuzda da bulutta da bu üç soruya net cevap verebiliyorsanız veri güvendedir; cevap veremiyorsanız yer değiştirmek sorunu çözmez.
27 Eylül 2026Okuyun →Yapay zekâ yazılımının maliyeti neye göre belirlenir?
Yapay zekâ yazılımının maliyeti dört kalemden oluşur: işin kurulması, aylık kullanım ve barındırma, yapay zekâ modelinin kullanım ücreti ve bakım. Hazır pakette bu kalemler tek aylık ücrette toplanır; işe özel araçta işin büyüklüğüne göre ayrı teklif verilir. Gizli maliyet çoğu zaman bakımda ve veri hazırlığındadır.
27 Eylül 2026Okuyun →Aylık satış raporunu her ay elle hazırlamak zorunda mısınız?
Rapor her ay aynı kaynaktan, aynı düzende ve aynı hesaplarla hazırlanıyorsa elle hazırlamak zorunda değilsiniz. Veriyi alıp tabloyu, grafiği ve özeti aynı kurala göre üreten bir otomasyon, kopyala-yapıştır hatasını azaltır ve raporu her ay aynı biçimde önünüze getirir.
26 Eylül 2026Okuyun →Açılmayan telefon işletmeye ne kaybettirir?
Açılmayan telefonun maliyeti, o çağrıyı yapan müşterinin başka bir firmayı araması kadardır. Online randevu sistemi müşterinin mesai dışında ve yoğun saatte de kendi randevusunu almasını sağlar; hatırlatma ve kolay iptal ise boş kalan saatleri azaltır.
26 Eylül 2026Okuyun →Yapay zekâ müşteri asistanı hangi soruları cevaplayabilir?
Asistan, firmanın kendisine verdiği bilgiyle cevaplanabilen soruları iyi cevaplar: fiyat, çalışma saati, adres, hizmet kapsamı, randevu ve iade koşulları. Karar, pazarlık ya da kişiye özel inceleme gerektiren soruyu ise tahmin yürütmeden insana aktarmalıdır.
25 Eylül 2026Okuyun →Yüzlerce PDF ve belgeyi tek tabloya dökmek: elle mi, yapay zekâyla mı?
Belge sayısı az ve düzeni aynıysa elle aktarmak yeterli olabilir. Belge yüzlerle ölçülüyor, düzenleri birbirini tutmuyor ve yenileri gelmeye devam ediyorsa yapay zekâ ile okuyup tabloya dökmek daha mantıklıdır; ama şüpheli alanların insan tarafından kontrol edilmesi şarttır.
25 Eylül 2026Okuyun →Bir otomasyon projesi kaç günde biter?
Süreyi belirleyen şey yazılan kodun miktarı değil, verinin ne kadar düzenli olduğu ve kararı kimin, ne zaman vereceğidir. Basit bir iş bile onaylayan taraf sayısı arttıkça uzayabilir.
23 Eylül 2026Okuyun →Küçük firmanın yapay zekâya ayıracak bütçesi var mı?
Bütçeyi belirleyen şey firmanın büyüklüğü değil, hangi işin ne kadar zaman kaybettirdiğidir. Küçük bir firma da tek bir tekrarlanan işten başlayarak ölçülebilir bir bütçeyle ilerleyebilir.
23 Eylül 2026Okuyun →Randevu sistemi kimin işine yarar?
Müşterinin belirli bir zaman dilimini ayırması gerekiyor ve bu saatleri telefonla düzenlemek işinizi bölüyorsa, randevu sistemi yararlı olabilir. Önce hizmet süresini, kullanılacak kaynakları ve istisnaları netleştirmek gerekir.
22 Eylül 2026Okuyun →Yapay zekâ uydurursa ne olur?
Akıcı bir cevap, doğrulanmış bilgi anlamına gelmez. Bir iş aracında asıl mesele yalnız doğru metin üretmek değil, yanlış veya eksik bilgiyle işlem yapılmasını önleyen bir akış kurmaktır.
22 Eylül 2026Okuyun →Binlerce satırlık Excel listesini sisteme toplu girmek mümkün mü?
Çoğu durumda mümkün. İşin zor kısmı girişin kendisi değil, verinin sistemin beklediği biçime getirilmesi ve her satırın gerçekten kaydedildiğinin doğrulanmasıdır. Sistemin toplu aktarım için bir yolu yoksa çözüm ekrandan giriş olur ve bu da kurallara bağlıdır.
21 Eylül 2026Okuyun →Teklif hazırlamak neden bu kadar uzun sürüyor?
Teklifin kendisi uzun sürmez; süreyi yiyen şey fiyatın aranması, eski bir teklifin kopyalanıp düzeltilmesi ve her seferinde biçimin yeniden kurulmasıdır. Fiyat listesi tek yerde toplanıp kurallar yazıldığında teklif dakikalar içinde çıkar.
21 Eylül 2026Okuyun →Hangi işler otomatikleşmeye uygun, hangileri değil?
Otomatikleşmeye en uygun iş; sık tekrar eden, kuralı yazıya dökülebilen ve verisi zaten dijital olan iştir. Karar gerektiren, istisnası bol ya da verisi kâğıtta duran iş için önce başka bir adım gerekir.
18 Eylül 2026Okuyun →Sitedeki yapay zekâ asistanı yanlış cevap verirse?
Risk gerçek, ama yönetilebilir. Asistanın yanlış cevabı çoğu zaman bilmediği bir konuda tahmin yürütmesinden çıkar. Çözüm, asistanın neyi bilip neyi bilmediğini baştan çizmek ve bilmediğinde insana devretmesidir.
18 Eylül 2026Okuyun →Google'da çıkmak ile yapay zekâda anılmak aynı şey mi?
Kısmen. İkisi aynı temelden beslenir ama aynı şeyi ödüllendirmez: Google bir sayfayı sıralar, yapay zekâ ise birkaç kaynağı okuyup bir cevap yazar ve o cevapta kimi anacağına kendisi karar verir.
17 Eylül 2026Okuyun →ChatGPT firmamı neden anmıyor?
Sebep nadiren “yapay zekâ bizi sevmiyor”dur. Çoğu zaman teknik bir engel, dağınık firma bilgisi ya da firmanın internette başka hiçbir yerde anılmamasıdır. Üçü de düzeltilebilir.
17 Eylül 2026Okuyun →Yapay zekâ cevaplarında doğru anlatılmak için sitede ne olmalı?
Yapay zekâ bir firmayı anlatırken sitede bulduğu en net cümleleri kullanır. Aşağıdaki liste, bu cümlelerin hangi sayfada, nasıl durması gerektiğini ve makinenin okuyacağı işaretlemeyi sayfa sayfa anlatıyor.
17 Eylül 2026Okuyun →GEO nedir? Yapay zekâ cevaplarında görünür olmak
GEO (Generative Engine Optimization, üretken motor optimizasyonu), ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google'ın yapay zekâ özetleri bir soruya cevap verirken firmanızı bulsun, doğru anlatsın ve kaynak olarak göstersin diye yapılan çalışmadır. SEO'nun yerine geçmez; onun üstüne eklenir.
17 Eylül 2026Okuyun →Yapay zekâ aracı firmamın verisini öğrenir mi?
Kısa cevap: kurumsal API üzerinden çalışan bir araçta hayır. Ama bu cevap kurulumun nasıl yapıldığına bağlı, o yüzden neyin nereye gittiğini bilmek gerekir.
16 Eylül 2026Okuyun →Excel'den uygulamaya ne zaman geçilir?
Excel kötü bir araç değil; çoğu işi fazlasıyla görür. Sorun, Excel'in bittiği yeri fark etmeden aylarca onunla devam etmekte.
16 Eylül 2026Okuyun →Hazır paket mi, size özel yazılım mı?
Doğru cevap işin ne kadar size özgü olduğuna bağlı. Herkesin aynı şekilde yaptığı iş hazır paketle, sizin kendinize göre yaptığınız iş özel yazılımla ucuza gelir.
16 Eylül 2026Okuyun →